ट्रेन्डिङ
हाम्रो सिफारिस
नोटिफिकेशन
नियात्रा: प्रकृतिको अनमोल खेल
पदयात्राका क्रममा उच्च पहाडी भुगोलमा जाँदा ठुल्ठुला खोँचबाट हिँडेका छौँ, मनको अन्तरकुन्तरमा डर बसे पनि हातैले छुन सकिन्छ कि झैँ गरी लोभ्याउने हिउँसहितको हिमालले मन प्रफुल्ल पार्दैछ । === घामको राप बाँकी नै थियो । हामी नौ जना स्रष्टा-पदयात्री कार्तिक...
विनोद चौधरीको नयाँ पुस्तक बनारसमा विमोचन
काठमाडौं। नेपालकाे उद्योगपति विनोद चौधरीको नयाँ पुस्तक भारतको धार्मिक सहर वाराणसी (बनारस) मा विमोचन गरिएको छ। वाराणसीमा आयोजना भइरहेको ‘बनारस लिट्रेचर फेस्टिभल’को अवसरमा चौधरीको पुस्तक बलिउडका चर्चित अभिनेता अनुपम खेरले सार्वजनिक गर्नुभएको हो। चौधरीक...
कविता : सगरमाथाको आधार शिविरबाट
अगुवाहरूले पिचासको रूप बोकेरसमथर मैदानमा नाङ्गो नाच नाचेको देखेरसगरमाथा रिसले चुर भएको छआँगनमा खेलिरहेका नानीहरूकोनिर्दोष अनुहार र आँसु देखेरयो एक्काइसौँ शताब्दीमा बाँच्न पाउनुपर्छपढ्न र लेख्न पाउनुपर्छर हामी स्वतन्त्र हुन पाउनुपर्छ भन्दैविश्वसामु या...
कविता : बेरोजगारी
मेरो देशले दिएको रोजगारीकोपारिभाषारोजगार सिर्जना गर्नकहाँ थियो र ?रोजगारीको खोजीमा भौंतारिएकोयुवालेविदेशमै भए पनिथोरै रोजगारी पाएको थिएँकेवल पाउन बाँकीधेरै थिएतर सरकारम रोजगार नबन्नुमातिमी दोषी कि मेरो श्रम ? मेरा हातलेबाँसका चोया खिपेरसजावटको सामान ...
कविता : विगुल जिन्दगी
धेरै अघि होमैले पहिलोपल्ट विगुलको आवाज सुनेको ।त्यस दिन म निकै तरङ्गित भएको थिएँसायद त्यो आवाज मेरै छातीभित्रबाट उठिरहेको थियो । त्यो रिवालीको हुङ्कार थियोत्यसपछि आजसम्म लाखौँ पाइला चालिए होलान्तीमध्ये सबैभन्दा गह्रौँ पाइला त्यही थियोजहाँ आमाको आँखाम...
कविता : नपढेको छोरो
पढेको छोरो दस वर्षदेखि साथ छैनप्लस टु पढ्न गाउँ छोड्योब्याचलर गर्न सहर झर्यो ।अहिले जागिर गर्न घरबाटटाढा एक्लै बस्दै छ । बन्नुपर्छ, गर्नुपर्छ भनेर सिकाएको मैले नै हो ।ठुलो विश्वास र उठाउन नसकिने भारी बोकेर होलाआज घर चिन्न जानेन उसले । नपढेको छोरो घर...
कविता : स्वर्ग
बासँगैसरेका हुन् आमाका साँझबत्तीहरूआकाशतिर । आमा चाहन्छिन्बुर्लक्क नाघ्न शरीरको तगारोर धोइदिन बाका टोपी र कछाड । नाघेर माइतीको आँगन छाडेरजुनमामाका कोसेली पस्किदिनबालाई एक पन्यूँ माया । बासँगै सरेको होआमाको संसार आकाशतिर । बाले बुनेको भकारी लिपेरजोगाइ...
कविता : यहाँ को बाँच्यो ? यहाँ को मर्यो ?
यहाँकफिनमा सुतेकाहरूउठेर हिँडिरहेका छन्,र कुर्सीमा बसेकाहरू चिहानको निद्रामा छन् ।नेता बाँचेका छन्तर देशको धड्कन सुन्न सक्दैनन् ।शहीद मरेका छन्तर गल्ली–गल्लीमा अझैप्रश्न बनेर हिँडिरहेका छन् । शहीदको रगतसिँढी बनाइन्छसिँढीबाट कुर्सी चढ्छकुर्सीबाट ऐना ह...
कविता : जिम्मल्नी बज्यै
फाट्यो कोट पुरानो त्यो समयको लाखा र पाखा सबै,लाग्यो ओट पीडा अनेक तरहका लागेर आँखा सबै ।जम्मै लोक–समाजमा जिम्मलको वा ! क्या थियो रज्गजैनेटो काटिसके पनि समयले कल्पेकी कल्प्यै बज्यै । ब्वाँसो, चित्तल, बाघ, बाज, उपियाँ, ती फ्याउरा,उडुस, मुसा सर्प अनि बिच...
कविता : बहस
एउटा उक्लँदै थियो उकालो,अर्को ओर्लँदै थियो ओरालो ।जम्काभेट भो देउरालीमाएउटा भन्थ्यो, “उफ! कस्तो उकालो !”अर्को भन्थ्यो, “होइन, कस्तो ओरालो !” उक्लनेले पसिना पुछ्दै भन्यो“होइन, यो बाटो उकाली नै हो ।”ओर्लनेले खुट्टा दुखेको देखाउँदै भन्यो“होइन, यो बाटो ओ...
कविता : दौड
खै, किन हो एक्लै दौडन खोज्छ मान्छेखै, कुन खुसी भेटाउनलाई होबुर्कुसी मारिरहेको ! सिङ्गै आकाश निलेरडकार मार्ने सोचमाआफ्नै आफन्तको खुट्टा गिँडेरदम्भ र घमण्डको बैसाखी टेक्दैलङ्गडाउँदै एक्लै दौडन्छ। एउटा पित्तलको खोस्टो समाउनलाईछिर्के हानेर, धकेल्दैप्रथम ...
चेतन काफ्लेकाे तीन मुक्तक
१ ठान्या होला यो बाटा लागे राम्रो झन् अर्को आउँछथाहा नहोला अर्कोसँग झन् झर्कोफर्को आउँछ।समयमै विचार पुर्याएनौ भने हेर जीवनमाअर्को सँगसँगै समस्याहरूको झन् लर्को आउँछ। २ झुपडबस्तीहरूमा विकासको लहर आएको छबेरोजगारले रोजगारसँगै मासुभात पाएको छ ।यस्तो समृ...
गजल : एकै नजरमा
एकै नजरमा जादू चलायोकसरी–कसरी मोहनी लगायो । यसरी पगाल्यो के कुरा गर्नुहृदयभित्र पसी डेरा जमायो । नखरमाउली हेर खुबै जिस्केरचलाएर मलाई उल्लु बनायो । थाम्नै सकिनँ उसको स्पर्शलेए हजुर, मलाई भुतुक्कै गरायो । मबिना बाँच्न सक्तिनन् रे उनीप्यारमा पागल कसैले ...
कविता : कुची
आज अचानकचोटा–कोठाको भित्तामा टाँगिएकोजीर्ण क्यानभासको पुरानो तस्बिरउसै–उसै फिक्का–फिक्का देखेँ ।सायदअब नयाँ रङ फेर्नुपर्छसमय बदलिसक्यो । तर,नयाँ रङहरू…चाँपजस्तैसेताम्य फूलकी आमालाईवृद्धाश्रममा छाडेरकान्छा कुद्दै छ हतासिएरचाँपको सुगन्ध भुल्दैहातभरि रा...
कविता : एकल आमाको परिवार
सूर्यको तेज घट्दै गर्दा दिनको उज्यालो खुम्चिँदै गर्दारूखका पातहरूले नयाँ रङ्गहरू स्वीकार्दै गर्दा जङ्गलको छेउमाघर पछाडिको रूखमा इन्जिनियर प्रकृतिले बनाएकोअर्को घरको द्वार देखियो । नयाँ घरभित्र एउटा परिवार देखियोएकल आमाले धान्दै गरेकी घरबार देखियो ।दे...
गीत: तिमी एउटा भूगोलमा
तिमी एउटा भूगोलमा, म छु अर्कै सागरपारिसम्झनामै बाँच्नुपर्ने, कस्तो माया रैछ बरै ! कति बिताऊँ एक्लो जीवन, सुनसान यो परदेशमातिमी फुल्यौ क्षितिजपारि, म बासना टिपूँ कहाँ ?उजाड यो पिरतीको कथा कसले रच्यो फेरि ?सम्झनामै बाँच्नुपर्ने, कस्तो माया रैछ बरै ! टा...
गीत: यसपालि त मलाई पनि ठिटै हुने मन छ
हिमाल, पहाड, तराई, मधेस एउटै कुरा भन्छयसपालि त मलाई पनि ठिटै हुने मन छ । गाउँ, सहर, बस्ती–बस्ती एउटै स्वरमा भन्छयसपालि त मलाई पनि ठिटै हुने मन छ। उल्झिएको साङ्ले गाँठो फुकाउँछौँ भन्छयसपालि त मलाई पनि ठिटै हुने मन छ।विसङ्गति, बेथितिलाई चिर्छौँ–चिर्छौँ...
गजल : लुकेर हान्ने
लुकेर हान्ने खुँखार हुन्छन्बगेर आँखा जँघार हुन्छन् । सुषुप्त संसार शान्त मनमाअशान्त पार्ने हजार हुन्छन् । भनेर मीठो दिएर पीडामुहार राम्रो दोधार हुन्छन् । म मात्र राम्रो अरू खराबघमण्ड सारा सवार हुन्छन् । खनेर बाटो हिँडेर आफैँपिता र माता अपार हुन्छन् ।...
कविता : धड्कनको घर बनाउँ
देश आज नक्सामा छैनकसैको खेलको बोर्डमा छचेसबोर्डझैँ फैलिएको ।प्यादा पनि हामीराजा पनि हामीतर चाल चाल्ने हात हामी होइनौँ । नदेखिने डोरीले हामीकठपुतलीझैँ हल्लिन्छौँ ।नारा ठोकिन्छनारा आगो बन्छआगोमा भाइको नाम पनि जल्छ। कसैले ऐना देखाउँछ“हेर, यही तेरो शत्रु...
कविता : मान्छेलाई जलवायुको पत्र
१.सूर्यको आभालाई खिचेरअन्नमा ब्रह्म निर्माण गर्नेवायु पान र सोधन गर्दैतिमीलाई प्राण दान गर्नेधराको बललाई बदलेरतिमीलाई वीर्यवान् बनाउनेमाटो, बुटो, वायु र तेज…तिमीलाई पिलाउने को होला ? २.कयौँ पटक…प्रजन्यका लागिचोखो पानीको खाँचो देखाउँदै,गरुँगो पानी पिए...
कविता : समयको कान्तिहीन शिक्षा
आजसम्मकै सबैभन्दा विद्वान्जानेबुझेका र सबैभन्दा सम्पन्नछोराबुहारीहरू वृद्धाश्रमको फन्को मार्छन्भित्रको हालखबर बुझ्छन्समाचार बनिहाल्यो भने अविलम्बखबर गर्न फोन नम्बर टिपाउँछन्इमेल आइडी लेखाउँछन्र, बाहिरबाहिरै फर्कन्छन् । भित्रबाट झ्यालका ससाना आँखीहरू ...
गीत : आमा र योद्धा
लपल टलपल आँसु आँखामापलपल पलपल झर्छ काखमाती मेरी आमा एक होइनन्ती आमा एक हुन् लाखौँ लाखमा । सहेकी ती, दीन–दलनको इतिहासमेटाउनेछिन् ती चलनको इतिहासआगो पचाउँछिन् ती, आफ्नै काखमाती योद्धा एक हुन् लाखौँ लाखमा । सुकाई आँसु ! ती छातीभित्रबाँच्नेछिन् ती, चिरका...
कविता : तिमी मेरो एक्लो स्थायी उम्मेदवार
तिमी आयौ चुनावी मैदानमामेरो स्वतन्त्रताको घोषणापत्र बोकेरसाझा निर्णयलाई कार्यशैली भन्यौविस्तार र समृद्धिलाई गन्तव्य । जब कोणसभामा भाषण गर्यौतिम्रा शब्द–शब्दमा पोखिएआत्मविश्वास र समझदारीआपसी सम्मान र जिम्मेवारी । जति तिमी बोल्यौ खुलस्तत्यति म कसिएँ व...
कविता : नेताजीको पाथीदान
पूर्वी क्षितिजबाट त्यो बिहान नयाँ उज्यालो किरण मुस्कुराएको थियो ।त्यो उज्यालो केवल सूर्यको किरण थिएनत्यो स्वतन्त्रताको सन्देश, लोकतन्त्रको घोडा बोकेकोआगोको ज्वालामुखी थियोहावामा गीत गुन्जिएको थियो,दिशामा सपना थियो, पखेटा फैलाएका चराहरूनयाँ बाटो खोजिर...
कविता : मलाई कसैको बन्नु छैन
मलाई कसैको बन्नु छैनभन्न पनि नपाइने भयोयहाँ “स्वतन्त्र” व्यक्तिपनि पार्टी भइसक्यो। मलाई म हुन नदिने एक उनी पनि हुन्जहिल्यै “राम्रो म”भनेर तारिफ गरिरहन्छिन् । मलाई मेरो आफ्नै बन्न नदिनेअर्को तँ पनि होस्सधैँ पिएपछि सम्झिँदै भन्छस्“तँ त मेरो जिग्री होस्...
कविता : सप्रेर जाला जुनी
छन्द: शार्दूलविक्रीडित सम्झन्छौँ इतिहासका कथन ती वेदान्तका धर्मकापुर्खाले कसरी रचे भुवनमा सिद्धान्त सङ्घर्षका ।आँखामा सब नाच्छ त्यो झलझली सम्झेर बालापनहामीले सपना सजाउन सके फेरिन्छ यो जीवन । पार्टी छन् नि सयौँ–सयौँ तर यहाँ नेतृत्वमा दोष छजो सच्चा छ य...
कविता : समय आगो हो
म आगो हुँराप, ताप र अडिग सङ्कल्पबाट बनेको ।जहाँ विलम्ब पराजय होगति स्वयं अस्त्र हो । म बोल्दा शब्दहरू आगो बनेर उठ्छन्आराममा थन्किएका विचारहरूसुविधाजनक हैसियत जोगाउन तर्क खोज्दै भाग्छन् । म माटोबाट उठेको हुँतर अब माटोले मेरो सीमा तय गर्दैनसमुद्र मेरो ...
कविता : सुरुवातदेखि सम्झनासम्म
होहाम्रो सुरुवात पनिमेरो डायरीका पानामाकैद भएका शब्दहरू जस्तै छन् ।सम्झना छन्, तर स्वतन्त्र छैनन्मुटुको कारागारभित्र कैदी बनेर बसेका छन् । सुरुवात न त तिम्रो थियोन त मेरो ।त्यो त समयको थियोजो बुझाइसँगै बढ्दै गयोर हामीलाई पनि आफ्नै गतिमाअगाडि बगाउँदै ...
कविता : त्यो धुवाँ त्यो खरानी
बेच्नेले तिम्रो तस्बिरतिम्रो घाउ बेचिरहेछतिम्रो सपनातिम्रो नाउँ बेचिरहेछ ।तिमी ढलेको माटोदेखिरगतको टाटोसम्म बेचिरहेछउधारो सपनाको बजारमातिम्रो सिरानीदेखि खरानीसम्म बेचिरहेछ। तर म आमा हुँअझै पनि मलाई विश्वास छैनकि सडकमा तिमी नै ढल्यौ भनेरएकसाथ जलेका धे...
गजल : बाको थाप्लोमा ऋण छ
बाको थाप्लोमा ऋण छ, मुटुमा जिम्मेवारीको भारी छमेरो सफलता कुरेर बस्ने, सिङ्गो परिवार मनकारी छ । सहरको यो साँघुरो कोठा, अनि लोकसेवाको किताबसाँझ–बिहान टार्नै पर्ने, बन्दकीमा खेतको बारी छ । पकेट खर्चले फारम भर्नु कि, चामलको बोरा किन्नु ?मध्यम वर्गको सङ्घ...
कविता : माइतीघरका भित्ताहरू र आवाज
भन्छन् निभित्ताका पनि कान हुन्छन्त्यसैले त, हरेक दिन माइतीघरमाआवाज लिएर अल्पसङ्ख्यकहरूसुनाउन इकट्ठा हुन्छन् ।जब सरकार र सिंहदरबार बहिरा हुन्छन्जब सर्वोच्च र संसद् भवननसुनेझैँ पहाड जसरी गमक्क पर्छन्अनि पाखा लगाइएकाहरूआवाज लिएर मण्डलामा सानो भिडआफ्ना व...
लोक सङ्गीतमा तीन दशकको यात्रा : बेलबहादुर परियारको कथा
बर्दिबास । लोक तथा दोहोरी गायक बेलबहादुर परियारको नयाँ दोहोरी गीत ‘फूल खसिगो, माया बसिगो’को म्युजिक भिडियो मङ्गलबार बर्दिबासमा आयोजित समारोहबीच सार्वजनिक गरिएको छ। राष्ट्रिय लोक तथा दोहोरी गीत प्रतिष्ठान नेपाल, महोत्तरीको आयोजनामा बर्दिबासस्थित गौत...
निबन्ध: मैले पाएका पुरस्कार
पुरस्कार पाउनु भनेको एउटा साहित्यकारका लागि ऊ सही मार्गमा छ भन्ने संकेत पनि हो । स्वाभाविक रूपमा यसले थप ऊर्जा प्रदान गर्छ । अझ गहिरिएर सिर्जनामा लाग्न प्रेरित गर्छ । === मैले पाएका पुरस्कार मेरो मौलिक सिर्जनाको ‘प्रतिध्वनि’ हो । मेरो अनुभूतिको ‘अभिल...
टपरीमा भत्तेर
“त्यो हवाईजहाज उडेर कहाँ जाँदैछ होला ? के छ होला त्यो भित्र ? के त्यो जहाज हाम्ले बनाउने गरेको कागजको जहाज जस्तै सानै होला त भुइँमा बस्दा पनि?” जिज्ञासाको सागर फैलिन्थ्यो । “त्यो हवाईजहाजभित्र थुप्रै मान्छेहरू बस्छन् देश विदेश जान निक्लेकाहरू । त्यो ...
‘भाइरल’ हुने सस्तो लोकप्रियताको मोह स्रष्टाका लागि घातक हुन्छ : डा. अमर गिरी
नेपाली प्रगतिवादी साहित्यको आकाशमा डा. अमर गिरी एउटा यस्तो जाज्वल्यमान नक्षत्र हुन्, जसले आफ्नो सिर्जना, चिन्तन र कर्ममार्फत समाजको पिँधमा रहेका मानिसहरूको आवाजलाई बुलन्द पार्दै आएका छन् । वि.सं. २०१७ साल भदौ २७ गते दाङको निमुरियामा माता लीलावती र पि...
सुशीलाको ‘तिमीसँग’ सार्वजनिक
काठमाडौं । गायक रामकृष्ण ढकाल र गायिका सुशीला बस्नेत तिमिल्सिनाको स्वरमा रहेको गीत ‘तिमीसँग’ सार्वजनिक भएको छ। डिपी खनालको शब्द रचना, शंकर थापा ‘स्माइल’को संगीत तथा राजेन्द्र वाइवाको संगीत संयोजन रहेको गीतको भिडियो हालै सार्वजनिक गरिएको हो। निकेश खड्...
१०औँ थारू साहित्य राष्ट्रिय सम्मेलन सम्पन्न, सातबुँदे घोषणापत्र जारी
वीरगञ्ज। थारू भाषा, साहित्य र संस्कृतिको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनका लागि जोड दिँदै दुई दिने १०औँ थारू साहित्य राष्ट्रिय सम्मेलन सम्पन्न भएको छ। सम्मेलनको समापनसँगै सातबुँदे घोषणापत्र समेत जारी गरिएको छ। थारू लेखक संघ नेपाल तथा थारू अतिथि सेवा सदन समित...
गुञ्जनसँगको तीन दिन; अनन्त स्मृति
नेपाली साहित्य जगतमा परिचित स्रष्टा सीता विष्ट कार्कीको टेलिफोनले अचानक मेरो मनमा एउटा नयाँ ऊर्जा थपिदियो: सिर्जनात्मक, साहित्यिक ऊर्जा तर घरको वास्तविकता सम्झिएँ । मन झन् झन् भारी भयो । पुस १६ गतेदेखि नै आमाको उपचारमा बारम्बार अस्पताल धाउँदै र उहाँक...
‘कविको काम तयारीका साथ कुर्नु हो; बटुवा त आउन पनि सक्छ, नआउन पनि’
नेपाली साहित्यको समकालीन फाँटमा कवि नदीश एक प्रखर र प्रभावशाली हस्ताक्षर हुन्, जसले मानवीय संवेदना र सामाजिक दर्शनलाई नवीन बिम्बमार्फत् प्रस्तुत गर्दै आएका छन् । पेसाले आर्किटेक्ट इन्जिनियर रहेका उनले वि.सं. २०७४ मा आफ्नो पहिलो कविता सङ्ग्रह ‘हाँगामा...
कविता : सिन्दुर पुछिएकी आमा
बाबुले आमाको सिन्दुर खोसेरमृत्युलाई अँगालो हालेको महिना नपुग्दैछिमेकी काकी चुराको आवाज झुन्ड्याएरमेरो घरको दैलो नाघ्छिन्“दिदी, मेरो पोते चुँडियो गाँसिदिनु न है!” बैँसैमा सेतो फेरोले बाँधिएकी आमाअरूको रातो आफ्ना हातले गाँस्छिन्आफ्नो मन कहिले चुँडियोकस...