राष्ट्रिय मेलमिलाप दिवस

राष्ट्रिय मेलमिलाप दिवस नेपालमा प्रत्येक वर्ष पौष १६ गते मनाइन्छ। यो दिन नेपाली इतिहासको एउटा महत्वपूर्ण मोडलाई स्मरण गरिन्छ, जब राजनीतिक नेताहरू एकता र सहकार्यको सन्देशसहित स्वदेश फर्किए। यस दिवसले राष्ट्रिय मेलमिलाप र साझा उद्देश्यको मूल्यलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ।

ऐतिहासिक पृष्ठभूमि

पौष १६, २०३३ साल (डिसेम्बर ३०, १९७६) का दिन नेपालका पहिलो जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बिश्वेश्वर प्रसाद कोइराला तथा अन्य वरिष्ठ नेताहरू भारतस्थित निर्वासनबाट स्वदेश फर्किए। उनीहरूसँग गणेशमान सिंह, शैलजा आचार्य, खुमबहादुर खड्का, रामबाबु प्रसाईं र नीलाम्बर पन्थी पनि थिए। उहाँहरू करिब आठ वर्षसम्म निरंकुश पञ्चायती व्यवस्थाको विरोध गर्दै लोकतान्त्रिक परिवर्तनका लागि विदेशमा सक्रिय थिए।

कोइरालाको स्वदेश फर्कने निर्णय निरन्तर द्वन्द्वभन्दा राष्ट्रिय एकता र मेलमिलापलाई प्राथमिकता दिने सचेत कदम थियो। उनले राजनीतिक दलहरू र राजसंस्थाबीच संवाद स्थापना हुँदा राष्ट्रको सार्वभौमिकता र लोकतान्त्रिक आधार बलियो हुने विश्वास व्यक्त गरेका थिए।

यस दिवसको मर्म

राष्ट्रिय मेलमिलाप दिवस राजनीतिक सहकार्यको स्मरण हो। यसले नेपालको राजनीतिक परिवेशभित्र रहेका मतभेदलाई सेतुजस्तै जोड्ने आवश्यकतालाई उजागर गर्दछ। उक्त दिन स्वदेश फर्किएका नेताहरूले व्यक्तिगत जोखिमलाई पन्छाएर शान्ति र एकताको दिशामा काम गर्ने संकल्प गरेका थिए।

यो दिवस इतिहास सम्झनुमा मात्र सीमित छैन। यसले नागरिक, राजनीतिक दल र संस्थाहरूबीच संवादलाई प्रोत्साहन गर्दछ। राष्ट्रिय चुनौतीहरूको समाधानका लागि सम्मानजनक बहस र साझा धरातलको मूल्यलाई आत्मसात गर्न आह्वान गर्दछ।

नेपाली कांग्रेसजस्ता संगठनहरूले देशभर विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गर्छन्। सार्वजनिक सेमिनार, भाषण तथा एकता र मेलमिलापमा केन्द्रित सभाहरू सञ्चालन गरिन्छ। विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरू पनि यी कार्यक्रममा सहभागी हुने गर्छन्।