निर्वाचन दिवस

नेपालको निर्वाचन इतिहासमा फागुन ७ विशेष महत्व बोकेको दिन हो। २०१५ साल फागुन ७ गते नेपालमा पहिलो पटक आम निर्वाचन प्रारम्भ भएको थियो। यही दिन नेपाली नागरिकले पहिलो पटक आफ्नो मताधिकार प्रयोग गर्न पाएका थिए। सोही ऐतिहासिक दिनको स्मरणमा निर्वाचन आयोगले निर्वाचन दिवस मनाउँदै आएको छ।

निर्वाचन दिवस प्रजातन्त्र दिवससँग फरक ऐतिहासिक सन्दर्भमा आधारित छ। यो दिन जनप्रतिनिधि छान्ने औपचारिक प्रक्रिया सुरु भएको दिनको स्मरण हो।

२०१५ सालको आम निर्वाचन: नेपालको लोकतान्त्रिक अभ्यासको सुरुवात

२०१५ सालको आम निर्वाचन नेपालको संसदीय अभ्यासको आधारशिला मानिन्छ। यस निर्वाचनमा १६ वटा राजनीतिक दल सहभागी भएका थिए। त्यसमध्ये नेपाली काँग्रेस ले दुई तिहाइ बहुमत अर्थात् ७४ सिट प्राप्त गरेको थियो। यस परिणामले निर्वाचित सरकार गठनको बाटो खोलेको थियो। पहिलो आम निर्वाचनले जनताको मतमार्फत सरकार गठन गर्ने अभ्यासलाई संस्थागत गरेको थियो। यही प्रक्रियाले नेपालको राजनीतिक विकासलाई नयाँ दिशा दिएको मानिन्छ।

निर्वाचन दिवस कहिलेदेखि मनाउन थालियो?

निर्वाचन दिवस २०७३ सालबाट औपचारिक रूपमा मनाउन थालिएको हो। २०१५ साल फागुन ७ मा सुरु भएको निर्वाचन प्रक्रियालाई ऐतिहासिक उपलब्धिको रूपमा स्वीकार गर्दै प्रत्येक वर्ष यस दिन विविध कार्यक्रम आयोजना गरिन्छ।

निर्वाचन दिवसको उद्देश्य र सन्देश

निर्वाचन दिवसको मूल उद्देश्य मताधिकारको महत्व’bout जनचेतना अभिवृद्धि गर्नु हो। यस अवसरमा निर्वाचन आयोगको नेतृत्वमा अन्तरक्रिया, सचेतना कार्यक्रम, संवाद तथा संस्थागत प्रतिबद्धता अभिव्यक्त गरिन्छ। स्वतन्त्र, निष्पक्ष र पारदर्शी निर्वाचन प्रणालीप्रति जनविश्वास सुदृढ गर्नु यस दिवसको मुख्य सन्देश हो। फागुन ७ नेपालको निर्वाचन इतिहासमा ऐतिहासिक सुरुवातको प्रतीक हो।

२०१५ सालमा प्रारम्भ भएको पहिलो आम निर्वाचनले नेपाली नागरिकलाई प्रत्यक्ष रूपमा शासन प्रक्रियामा सहभागी गराएको थियो। निर्वाचन दिवसले हामीलाई स्मरण गराउँछ कि मताधिकार केवल अधिकार मात्र होइन, जिम्मेवारी पनि हो। सचेत र जिम्मेवार नागरिक सहभागिताले मात्र निर्वाचन प्रणालीलाई सुदृढ र विश्वसनीय बनाउन सक्छ।